Ćmielów
amek
zbudowany został prawdopodobnie w XIV wieku bowiem pierwsze wzmianki o
tej miejscowości pochodzą z 1388 roku. Wtedy to bowiem ówcześni jej właściciele
Marcin i Mikołaj z Baruchowa herbu Doliwa sprzedali majątek wraz z zamkiem
Gniewoszowi z Dalewic. Następnie jeszcze kilkakrotnie zmieniali się właściciele
zamku aż w około 1480 roku nabył go Jakub Szydłowiecki. On też rozbudował
stary zamek. Po smierci Jakuba dobra przeszły w ręce jego przyrodniego
brata Mikołaja a następnie dostały się Krzysztofowi Szydłowieckiemu - kanclerzowi
wielkiemu koronnemu i kasztelanowi krakowskiemu.
Za jego tam bytności
zamek został przebudowany w latach 1519 - 1523 w stylu renesansowym na
wspaniałą magnacką rezydencję.
Zamek znajdował
się na małej wysepce graniczącej z jednej strony z bagnami a pozostałe
strony od lądu oddzielała fosa z wodą. W skład zamku wchodziły dwa budynki
mieszkalne od strony wschodniej i zachodniej, które połączone były basztą
gdzie znajdowała się kaplica zamkowa oraz przedzamcze z wieżą bramną wraz
z budynkami gospodarczymi zbudowanymi na planie litery "U". Wjazd prowadził
od strony południowej.
Spis sporządzony
w 1557 roku tak nam opisuje kaplicę: "...ołtarzów było trzy, a na nich
obrazy wielkim kosztem sprawione" poza tym kilka ornatów złotogłowiowych
z herbami króli i Szydłowieckiego, trzy kielich pozłociste "szubtelne włoszkiey
robothy z kamyeniami i perłami" itd.
W XVII wieku
wzmocniono obronność zamku stawiając cztery narożne bastiony.
Po rodzinie Szydłowieckich
majątek wraz z zamkiem przechodzi drogą spadku w ręce Tarnowskich, Radziwiłłów,
Zborowskich, Ostrogskich, Zasławskich, Wiśniowieckich i Lubomirskich. Od
nich dzierżawi go Jan Małachowski kanclerz wielki koronny aby w 1753 roku
ostatecznie go kupić.
W 1830 roku nowymi
właścicielami zostaje rodzina Druckich Lubeckich.
Zamek podczas
całego swojego istnienia kilkakrotnie był zdobywany i niszczony. Tak było
podczas wojen szwedzkich (1657, 1702) jak i najazdu Rakoczego. A
i niektórzy sami właściciele niezbyt o niego dbali.
W 1702 roku zamek
zostaje częściowo rozebrany a w 1800 roku przedzamcze zostaje przebudowane
na browar a sto lat później na łaźnie. Trzykondygnacyjna wieża bramna w
końcu XIX i początkach XX wieku służyła za mieszkanie dla biedoty. Podczas
drugiej wojny światowej w wieży mieścił się niemiecki szpital.
Do dzisiaj z
dawnej świetnej rezydencji magnackiej pozostały tylko resztki budynków
mieszkalnych, część kaplicy zamkowej a na przedzamczu wieża bramna i budynek
gospodarczy.
|
|