|
Halicz

amek
zbudowany został na wysokim wzniesieniu w 1367 roku przez króla Polski
Kazimierza Wielkiego po przyłączeniu Rusi Halickiej do Polski. Był on siedzibą
starosty.
W późniejszych
latach miasto jak i zamek bardzo często doświadczyło napadów ze strony ord
tatarskich. Jeden z takich napadów w 1621 roku zakończył się zniszczeniem budowli.
Została ona jednak wkrótce odbudowana (1627 rok) lecz tym razem była to
już warownia murowana.
Zamek posiadał trzy
bramy oraz pięć baszt i otoczony był wałem ziemnym oraz głęboką fosą.
Lustracja z 1627
roku podaje: - "Zamek: brama murowana, w tey sklep w którym xięgi ziemskie
y grodzkie chowaią; na wierzchu szala albo izba, bez okien y pułapu, przy
niey izdebka w klorey pisarze pisuią. Przy bramie komor 9, w których szlachta
y miesczanie dla nieprzyiaciela rzeczy swe chowaią. Budowanie długie, w
bok tego komor 9; hasz- teczka mała, do którey budowanie nowe; baszta murowana
i mur do kościoła, w którym ołtarz rzezany z alabastru białego, w końcu
baszta z drzewa; od rogu zamku do miasta na dół chodzenie pobite, ze 2
basztami; przekop od południa. Budowanie wszytko iako y baszty, wielkiey
y prędkiey poprawy, bo barzo ruinam minantur potrzebuią. Omiata: działek
spiżowych 2, mozdzerzów spiz. 2; ieden Napolski podstarości, pod dobrą
myśl strzelaiąc, przesadził prochem, że sie spadać musiało; hakownic miało
bydź 16, z których oddano tylko 4, piąta bez łoża; prochu baryła, łańcuch
żelazny wiclgi."
Pomimo takich umocnień
zamek został jednak ponownie zdobyty tym razem przez wojska kozackie Bohdana
Chmielnickiego. Do rąk polskich powrócił w 1658 roku lecz w dość kiepskim
stanie. Od razu też przystąpiono do jego remontu, który zakończył się w
1661 roku kiedy to wzmocniono jeszcze jego obronność. Odnowione zostały
stare wały a oprócz nich postawiono nowe mury a także nowe wały.
A oto lustracja
z tegoż roku: - "zastaliśmy przymurowanego muru łokci 179, zosobna szańcnowy
przy bramie starcy darnowany m circumfcrentia łokci 175, drugi szańc nowy
pod nową bramą incirciimferentia łokci 132; armaty y dział 20, moździerzów
2, hakownic 30, szmigownic 2, prochów w beczkach, granatów, kuł ognistych
y inszych kuł do różny armaty, lontów y inszych potrzeb woiennych magnum
numernm widzieliśmy. Postanawiamy lunary t i szafarzów, których będzie
officium o wszytkich prowentach zawiadywać, disponować y szafowac. Percepta
nie na co inszego obracane bydź maią, tylko pro sola munitionc ciritntis,
na naprawę wałów, baszt, parkanów, sposobienie armaty, prochów, kuł y inszych
potrzeb do obrony należących, czego dozór woyfowi nakazaliśmy. Kożdey ćwierci
roku, aby na ratuszu przed urzędem liczbę czynili, a gdy rok przydzie przed
Sstą. Giseria: wezwany gisernik opowiedział: że palą węgle w lasach JKM.,
a żelazo zaciągaią skąd inąd, bo rudy w Sstwie których iest 5, niewystarczą.
Rzemieślnik robi kule, granaty, działa, kotły, czeladzi 6 trzeba; ulało
się 6000 kuł przez 8 niedziel bez pułtoraset, które się do zamku obracaią.
Gdy P. Ssta skończy fortecę, a miałby te gisserią exercore, aby od tego
proventu płacił quartę do skarbu".
Lecz w 1676 roku
wojska tureckie i tatarskie zniszczyły miasto jak i zamek.
Lustracja w 1767
roku tak opisuje stan zamku: -"zamek wkoło murem z basztami obwiedziony,
te jedne przez rewolucye zdezelowane, drugie od starości porysowane; brama
w murze bez żadnego zamknięcia; za nią po prawej ręce officyna z drzewa,
facyata z herbem Pilawa; na rogu baszta czyli wieża ad praesens szlachecka
ante skarbiec, porysowana, schody pogniły; koło muru kaplica, znacznej
reperacyi potrzebująca, do tej archiva grodzkie i ziemskie przymurowane;
na rogu od Dniestru baszta gdzie r/iiondum sądowe izby bywały; sklepy 3
murowane dobre i suche."
Po pierwszym rozbiorze
Polski Halicz znalazł się pod rządami Austrii i w 1796 rozpoczęto rozbiórkę
zamku na polecenia austriackich władz.
Do dzisiaj zachowały
się tylko ruiny.
|
|